Ababelethi abatjheje ukusetjenziswa kwe-inthanethi
Ababelethi abanengi bayakwazi abakudlako abantwababo ekuseni, abangani abahlangana nabo, kanye nalokho abakuthandako emva kwesikolo.
Kodwana indawo yedijithali abantwana abayisebenzisako ama-awa amanengi ivamise ukungabonakali.
Imikhuba ye-inthanethi ingatjengisa izinto eziqakathekileko: izinto abazithandako, abantu ababathonya, ubungani babo, kanye nezinto abahlangabezana nazo ku-inthanethi.
Umgomo akusikokuhlola umntwana ngakho koke akwenzako, kodwana kukuhlala unokuthintana naye lapho ipilo yakhe yenzeka khona.
Namhlanje ababelethi bathwele imisebenzi eminengi, begodu badlule ngaphasi kwegandeleko yezokuthintana.
Abantwana abancani babona “digital reality show” yekhaya kusukela besesitrolini: umma angapheka abukele i-Instagram, atjhugulule inapukeni athumele iphimbo-mgadangiso, bese alungele i-Zoom call ngempahla zokulala kanye namanyathelo wakhona.
Lokhu kubafundisa ngemikhuba yethu yokusebenzisa amadivayisi.
Isibonelo sababelethi siqakathekile. Qala emehlweni umntwana nakakhuluma nawe, ube khona ngaso soke isikhathi leso.
Ngesikhathi sokudla kwekuseni, emini nantambama, bekela ngahlanye umalil’edinini ukuze kube nomcociswano.
Fundisa abantwana imikhawulo yeskrini, amapulatifomu eniwasebenzisako, nokobana ngubani ovunyelweko esikhaleni senu sedijithali.
“If it is not okay to lie to your parents, then it is not okay to lie about your age and identity online.”
Nakuza kutheknoloji, khetha amadivayisi alungele iminyaka yomntwana, ubeke i-security ne-privacy settings ngendlela efaneleko, begodu ungamnikezi i-SIM card ngaphandle kokobana kufuneke ukudoselwa umtato namkha ukuthinta umuntu ngomtato.
Isikhathi seskrini singalawulwa ngendlela elula: amamabula amele imizuzu ema-20, adedwe ebhodleleni kuze kuphele ama-awa amabili.
I-YouTube, i-Netflix ne-Showmax akusibo abo “babysitter” abangcono nawungabandakanyeki ekukhetheni okubukelwako.
Amaparental-control apps afana ne-Kaspersky SafeKids angasiza khulu.
Ekugcineni, kufuze ujame uqine njengomzali.
“You might have to remind your child that you are their parent and not their friend and that it is your responsibility and an absolute pleasure to do whatever it takes to protect them from any online dangers.”
Ubuzali bedijithali budinga isibindi, ukuthembeka, nokuba khona mihla namalanga.

